1,1 miljoen voor onderzoek naar depressie bij kankerpatiënten

, door Margriet Bos
foto: Shutterstock
 

​Horen dat je kanker hebt, heeft een oorverdovende impact op je leven. Ongeveer een kwart van de kankerpatiënten krijgt dan ook depressieve klachten. Maar hoe herken je die nou op tijd? En welke behandeling is voor welke patiënt dan het beste? Gezondheidspsychologen Maya Schroevers en Joke Fleer van het UMCG kregen van KWF Kankerbestrijding 1,1 miljoen euro om dat eens goed te onderzoeken. 

“Resultaten laten zien dat zowel de cognitieve gedragstherapie als de mindfulness training effectief zijn.” ​

Wereldwijd is er nauwelijks goed onderzoek te vinden waaruit blijkt hoe je depressieve klachten bij kankerpatiënten het beste kunt behandelen. Dat laat een recente overzichtsstudie van de vakgroep Gezondheidspsychologie van het UMCG zien. Het KWF heeft gezondheidspsycholoog Maya Schroevers van het UMCG 500.000 euro gegeven om onderzoek te doen naar het herkennen van depressieve klachten bij kankerpatiënten. Samen met Joke Fleer kreeg zij bovendien nog eens 600.000 euro om onderzoek te doen naar de effectiviteit van cognitieve gedragstherapie en individuele mindfulness training bij mensen die genezen zijn van kanker en minstens een jaar uit behandeling zijn. 

​Depress​​ieve klachten na kanker

Wie kanker heeft of heeft gehad kan daardoor veel gaan piekeren, een belangrijk kenmerk van depressie. Cogni​tieve gedragstherapie en een mindfulness training zijn er beide op gericht depressieve klachten te verminderen. “Tijdens de cognitieve gedragstherapie kun je je bewust worden van negatieve gedachten door ze op te schrijven. En dan te kijken welke reëel zijn en welke niet. Niet-reële gedachten kun je vervolgens vervangen door reële”, legt Fleer uit. “Bij een mindfulness training leer je ook om van een afstandje naar je gedachten te kijken”, zegt Schroevers. “Daar leer je dat je er niets mee hoeft. Je leert de gedachten te laten.” 

​​Goede resultat​​en met mindfulness training

Samen met Fleer deed Schroevers al onderzoek bij diabetespatiënten met depressieve klachten. Voor dat onderzoek zetten ze een individuele mindfulness training op. “In een kleine studie keken we of deze mensen met hulp van een mindfulness training de stress in hun leven konden verminderen. Dat gaf goede resultaten. Daarna hebben we een grote studie opgezet waarbij we veel meer patiënten onderzochten.” De patiënten werden daarvoor in drie groepen ingedeeld: een groep kreeg cognitieve gedragstherapie, een andere individuele mindfulness training en een groep kwam op een wachtlijst en kreeg na drie maanden een van beide behandelingen. “Resultaten laten zien dat zowel de cognitieve gedragstherapie als de mindfulness training effectief zijn.” De studie is net afgerond en de onderzoeksgegevens worden op dit moment verder geanalyseerd.

​Vijfduize​​nd patiënten

Het zijn enorme onderzoeksprojecten, vertellen Fleer en Schroevers. Voor dit nieuwe onderzoek worden vijfduizend patiënten die een jaar kankervrij zijn gescreend op depressieve klachten. “We werken daarvoor samen met een aantal ziekenhuizen. Met al die verschillende ziekenhuizen moeten we ervoor zorgen dat de kwaliteit van het onderzoek gewaarborgd is.” Zo moeten therapeuten die de intake van een patiënt doen, een strikt protocol volgen waarin beschreven staat wat besproken moet worden en aan welke criteria een patiënt moet voldoen om mee te kunnen doen met het onderzoek. 

​Werkzame​​ ingrediënten

Fleer en Schroevers zoeken ook naar de ingrediënten die een cognitieve gedragstherapie of mindfulness training effectief maken. Daarnaast willen ze weten welke persoonskenmerken voorspellen dat de één baat heeft bij een cognitieve gedragstherapie en een ander bij een mindfulness training. “Als we die factoren kennen, kan een therapeut met zijn klinisch oog en de wens van de patiënt voortaan een meer wetenschappelijk onderbouwde keuze maken voor de behandeling die bij deze persoon de meeste kans van slagen heeft.”

​Zorgverz​ekeraars 

Zorgverzekeraars willen steeds vaker bewijs zien dat een behandeling werkt. Fleer en Schroevers hopen ook daarom dat ze met hun studie kunnen aantonen dat naast cognitieve gedragstherapie, ook de individuele mindfulness training werkt bij kankerpatiënten met depressieve klachten. “Het zou het aanbod aan effectieve therapieën voor deze patiënten vergroten”, aldus Schroevers en Fleer.

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.