De behoefte aan intimiteit blijft

, door Margriet Bos
foto: Shutterstock

​​Een ernstige ziekte heeft vaak een enorme impact op het seksuele leven van een patiënt. Seksuele verlangens verdwijnen, de patiënt heeft moeite om opgewonden te raken en mannen kunnen soms geen erectie meer krijgen. In het UMCG wordt al meer dan dertig jaar onderzoek gedaan naar ziekte, handicap en seks. Meestal is er veel meer mogelijk dan de patiënt en zijn of haar partner denken.

Het was 1980. De huidige hoogleraar Psychosomatische Gynaecologie en Obstetrie Willibrord Weijmar Schultz werkte als arts-assistent op de afdeling Gynaecologie en ontmoette vrouwen die na schaamlipkanker ernstig verminkt waren. Hij vroeg hen wat dat betekende voor hun seksualiteit. Dat had niemand eerder gedaan en de vrouwen waren blij dat ze er met een arts over konden spreken. “Ik ben in de boeken gedoken en er bleek over ziekte, handicap en seksualiteit nauwelijks iets gepubliceerd te zijn.”

“Uit fysiologisch onderzoek naar wat er bij vrouwen gebeurt tijdens seksuele opwinding, weten we inmiddels dat seks niet alleen een lineair proces is van opwinding naar orgasme”​

​Weijmar Schultz besloot er het onderwerp van zijn promotie van te maken en schreef samen met hoogleraar Medische psychologie Harry van de Wiel over het seksueel functioneren van gynaecologische kankerpatiënten. 33 Jaar later is het onderwerp seksualiteit opgenomen in veel medische richtlijnen en verpleegkundige protocollen. En mensen met seksuele problemen tijdens of na een ziekte kunnen nu terecht op de multidisciplinaire polikliniek Seksuologie in het UMCG.

Pionier​​​en

Vanaf de jaren tachtig pionierde het UMCG in onderzoek naar het seksuele functioneren van mensen die ziek werden of een handicap hebben. “Er waren toen wij startten twee centra in de Verenigde Staten die ook dit soort onderzoek deden, dat was het. Daarna is het natuurlijk uitgebreid.” Het onderzoek was tot dan toe beperkt gebleven tot seksueel functioneren bij mannen. “Bij vrouwen werd in die tijd voornamelijk onderzoek gedaan naar anticonceptie”, zegt Weijmar Schultz.

“Uit fysiologisch onderzoek naar wat er bij vrouwen gebeurt tijdens seksuele opwinding, weten we inmiddels dat seks niet alleen een lineair proces is van opwinding naar orgasme”, vertelt Weijmar Schultz. Het onderzoek van hem en zijn collega’s leverde niet alleen het meest gedownloade artikel uit het British Medical Journal op, maar ook veel kennis over seksualiteit die nog dagelijks in de behandelkamer gebruikt wordt. “We gaan nu uit van een circulair model waarin seks naast lustgevoelens ook gericht is op het uiten van intimiteit, een bevestiging van wat je hebt met de ander. Seks is een vorm van sociaal contact en seksueel verlangen komt nooit uit de lucht vallen. Je moet zin hebben om zin te maken, je lichaam moet goed functioneren, de seksuele stimuli moeten passend zijn en de context geschikt.”

Intimi​teit

Door ziekte of handicap verdwijnen seksuele verlangens vaak tijdelijk en dat kan problemen geven in de relatie. Of het zijn de medicijnen die mensen parten spelen. “De dingen gaan niet meer vanzelf,” vat Weijmar Schultz samen. Maar de behoefte aan intimiteit blijft. “Daar zul je met elkaar over moeten praten en dat is voor veel mensen lastig. Mensen moeten op zoek naar andere manieren om elkaar op seksueel gebied te ontmoeten. Als dat lukt, kan dat enorm veel opleveren”, weet Weijmar Schultz. “Het draagt bij aan het herstel. Je hoort er weer bij, je wordt weer geaccepteerd. Je bent weer beminnenswaardig. Dat is een enorme troost en dat stimuleert het herstel ook.”

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.