Gamen is serieus in de zorg

, door Angela Rijnen
foto: IJsfontein

Gamen is fun, het kan verslavend zijn, maar ook leerzaam. UMCG-hoogleraar Ouderengeneeskunde Sophia de Rooij ontwikkelde voor zorgprofessionals een game over het delier. Hoe kunnen games zorgverleners helpen in hun werk?

“Het inzetten van games in professionele zorg en in zelfzorg interesseren mij”, zegt Sophia de Rooij. Zo zullen, als het aan haar ligt, ook ouderen met lichte geheugenproblemen binnenkort regelmatig gamen. Samen met hun mantelzorger.

Roodkapje, de serious game die ze nu ontwikkelt, is opgehangen aan het sprookje dat iedereen kent. Oma wil zo lang mogelijk in haar huisje in het bos blijven wonen. De boze wolf staat voor alles wat die wens kan bedreigen.

“Een lege koelkast. De pinpas die weer kwijt is. Het huis dat niet zo netjes is. Bedoeling van Roodkapje is dat mantelzorgers en ouderen lastige onderwerpen op een veilige manier kunnen aansnijden, zodat ze oplossingen kunnen zoeken voor zaken die de zelfstandigheid van ouderen in gevaar brengen.”

Beestjes op je lijf

Vorig jaar introduceerde De Rooij Delirium Experience, een game voor zorgprofessionals. Het spel leert ze een delier bij patiënten beter te herkennen, in te voelen, ermee om te gaan en beter te behandelen. De trailer  laat je ervaren wat er gebeurt als je hersenen na medicatie, een operatie of een infectie acuut iets raars doen. Zwarte schimmen sluipen door je ziekenhuiskamer, beestjes kruipen op je lijf en over de muur, vervormde stemmen klinken uit de verte.

“Een delier – dat jaarlijks 100.000 mensen treft - wordt vaak te laat herkend”, weet De Rooij. “Zorgverleners voelen zich machteloos. Tegelijkertijd hebben ze hun eigen manier ontwikkeld om ermee om te gaan.”

De Rooij heeft er jaren klinische lessen over gegeven en ondervond dat het lastig was verpleegkundigen en artsen daarmee te bereiken. “We hebben toen een filmpje gemaakt met getuigenissen van patiënten. Dat bood een ander perspectief op het delier. Vervolgens hebben we Delirium Experience ontwikkeld, samen met een professioneel bedrijf op gebied van digitale leerproducten en gameing.”

Leren inleven in de ander

Delirium Experience laat zorgverleners experimenteren met verschillende behandelingen. Sophia de Rooij toont op haar laptop foto’s van de Battle Delirium Experience, eerder dit jaar tijdens een bijeenkomst van internisten. “Zij gingen in tweetallen aan de slag, je ziet hoe intensief ze bezig zijn.”

“Gamen maakt leren leuker en er komen ook andere dingen dan kennis aan bod”, zegt gezondheids- en communicatiewetenschapper Kiki Spanjers. Zij is promovendus bij De Rooij en onderzoekt zowel de leereffecten van de Delirium Experience als die van Roodkapje-in-ontwikkeling. “Je leert je gemakkelijker inleven in een ander en dat heeft effect op jouw handelen.”

Over de kling

“Dat het fout mag gaan, geeft een extra dimensie”, vult Sophia de Rooij aan. “Mensen spelen meestal eerst een paar keer om te zien hoe goed ze het kunnen. Vervolgens kijken ze wat er gebeurt als ze expres iets fout doen. Je kunt het zó fout doen dat je iemand over de kling jaagt, want er is een spectrum aan scenario’s. In werkelijkheid doe je dat natuurlijk nooit! Maar je leert ervan.”

Serious gamen past heel erg in het concept van blended learning, een mix van klassieke onderwijsvormen en online onderwijs. De Rooij: “Maar als onderwijsmiddel is het nieuw. Als je een nieuw boek introduceert in een onderwijsprogramma, of een nieuw college aanbiedt, vraagt niemand zich heel erg af of dat beter is of niet. Hierbij wel. Nu is een game ontwikkelen veel duurder dan een boek uitgeven, dus het moet ook iets toevoegen aan vaardigheden, kennis, attitude en liefst ook aan health literacy.” Dat laatste zijn vaardigheden van mensen om informatie over gezondheid te krijgen, te begrijpen, te beoordelen en te kunnen gebruiken.

Leereffecten

Kiki Spanjers start met haar onderzoek naar de leereffecten van de Delirium Experience Game bij verpleegkundigen en medisch studenten. “We gaan die effecten meten op verschillende tijdstippen: na een college, na het nalezen van een tekst, na een filmpje en na het gamen. Bij de co-assistenten gaan we net voor die momenten meten, en er vlak na, en kijken we hoe lang de effecten aanhouden en of het gamen de klinische blik verandert.”

En de boeken?

Gaan zorgprofessionals steeds meer gamen in plaats van studeren uit boeken en oefenen in de praktijk? Kiki Spanjers: “Ja, de innovaties op gebied van games en virtual reality blijven komen op het gebied. Op universiteiten wordt nog voornamelijk geleerd uit boeken; op basisscholen en middelbare scholen gebeurt dat al nauwelijks meer.”

De Rooij: “Jongeren leren anders. Ze staan voor alles open, praten tegelijkertijd met leeftijdsgenoten, luisteren, checken hun app of Instagram. Visueel leren door jezelf in een virtuele omgeving te plaatsen past heel erg bij hun tijdsbesteding.”

Volg Roodkapje op Twitter: @roodkapje_sg
Volg de Delirium Experience
op Twitter: @delirium_exp

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.