Gezond of ziek actief zonder peesblessure

, door Margriet Bos
foto: Shutterstock
“Als je alle positieve eigenschappen van bewegen in een pil zou stoppen, heb je een wondermedicijn. Ma​​ar net als bij elke pil zijn er bijwerkingen”, zegt sportarts Hans Zwerver. Binnenkort krijgt het UMCG als eerste universitair medisch centrum een afdeling Sportgeneeskunde waar onderzoek en behandeling samengaan. Het onderzoek naar peesblessures bijvoorbeeld. Belangrijk voor sporters, maar vooral ook voor (chronisch) zieken.

Het woord ‘sport’ in sportgeneeskunde zet ons eigenlijk op het verkeerde been. We zien sportartsen en fysiotherapeuten die geblesseerde sporters snel weer het veld of de baan op behandelen. Maar dat is maar een deel van het verhaal. Achter het bordje Sportmedisch Centrum in het UMCG gaat ook veel onderzoek schuil naar het effect van bewegen op de behandeling van (chronisch) zieken. Het UMCG predikt sinds jaar en dag het adagium van actief en gezond oud worden. Maar hoe actief kun je zijn als je kanker hebt of hebt gehad, getransplanteerd wordt of bent, diabetes hebt of overgewicht? 

Peespoli

De heilzame werking van bewegen wordt met het ouder worden regelmatig gefrustreerd door een peesblessure. Als je meerdere ziekten of aandoeningen hebt, is het risico hierop nog veel groter. Het UMCG doet daarom veel onderzoek naar peesproblemen. “Wij worden steeds meer het expertisecentrum op dit gebied”, zegt sportarts Hans Zwerver die samen met zijn collega’s veel onderzoek doet. 

“We weten bijvoorbeeld dat transplantatiepatiënten meer risico lopen op peesblessures vanwege de medicatie die ze moeten slikken tegen afstoting van het nieuwe orgaan.” Transplantatiepatiënten die hier last van krijgen, kunnen op de peespoli begeleid worden om zo snel mogelijk weer dertig minuten per dag ‘matig intensief’ te bewegen: de Nederlandse norm voor gezond bewegen. 

Evenwicht tussen belasting en belastbaarheid​​

“Mensen die d​​oor bijvoorbeeld overgewicht, diabetes, een transplantatie of kanker te maken krijgen met peesblessures, hebben net als geblesseerde sporters begeleiding nodig,” zegt Zwerver. “Voor alle geblesseerden geldt dat inzicht krijgen in jouw evenwicht tussen belasting en belastbaarheid het belangrijkste is. Zo leer je hoe je blessurevrij kunt blijven bewegen.” 

Het UMCG behandelt veel patiënten met meerdere of complexe aandoeningen. Om zo lang mogelijk actief te blijven, krijgen zij steeds vaker het advies te bewegen. Op het Sportmedisch Centrum werken daarom ook twee leefstijladviseurs. “Een advies om te gaan bewegen is namelijk één ding, aan het bewegen blijven een ander”, zegt Zwerver. 

Veel van de mensen die Zwerver en zijn collega’s op de peespoli zien, hebben langdurig niets gedaan. Bijvoorbeeld omdat ze ziek waren, of omdat ze overgewicht hebben en weinig bewegen. Wanneer zij enthousiast starten met een beweegprogramma is de kans op een peesblessure met bijbehorende frustratie groot. 

Zwaardere belasting bij overgewicht​

“Samen met een Canadese groep onderzoekers hebben we onderzoek gedaan naar overgewicht en peesblessures. Daaruit bleek dat mensen met overgewicht sneller peesproblemen kregen: door de zwaardere belasting en omdat vanuit het vetweefsel stofjes aangemaakt worden die een gevaar vormen voor de pees.” 

​Ook mensen met diabetes lopen een hoger risico op peesblessures. “Pezen bestaan uit allemaal vezeltjes. Doordat mensen met diabetes vaak een verhoogde suikerspiegel hebben, ontstaan er crosslinks: extra verbindingen tussen de bindweefselvezels in het lichaam dier ervoor zorgen dat bijvoorbeeld bloedvaten en pezen stugger worden. Hierdoor verslechteren de eigenschappen van de bloedvaten, maar ook van de pees. Crosslinks zijn in de huid te meten met in Groningen ontwikkelde apparatuur. We onderzoeken nu samen met collega’s van Vasculaire Geneeskunde wat het effect van bewegen is op die crosslinks, zowel in de pees als in de bloedvaten.” 

Nog fundamenteler onderzoek doen de sportartsen en bewegingswetenschappers in samenwerking met de afdeling Genetica. Ze willen weten welke variaties in het DNA, polymorfismen, geassocieerd zijn met peesaandoeningen en wat het trainingseffect is. “Zo hopen we eerder te kunnen zien wie een hoog risico heeft op zo’n blessure en wie een laag risico. Uiteindelijk kunnen we iemand dan een preventie-, behandel- of beweegadvies geven.”​

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.