Gezonde mond, gezonde levensloop

, door Alies Hoogstra
foto: Shutterstock

​​Wie gezond oud wil worden, doet er verstandig aan zijn gebit goed te verzorgen. Allerlei aandoeningen, van reuma tot hersenabcessen, lijken namelijk een verband te hebben met mondgezondheid. Hoe de relatie precies is, onderzoekt de afdeling Tandheelkunde van het UMCG samen met veel andere afdelingen in het ziekenhuis.

"We zijn vergeten dat reumaklachten moeilijker te verminderen zijn als je mond niet gezond is. Kennis beklijft niet als er geen wetenschappelijk bewijs voor is.”​

Bij een lezing voor de Reumavereniging dacht Arie Jan van Winkelhoff, hoogleraar medische en orale microbiologie bij het UMCG, een leuk nieuwtje te vertellen. Dat er een relatie bestaat tussen reumatoïde artritis en mondgezondheid, was echter niet voor iedereen een verrassing. “Een wat oudere patiënt wist het al lang. Toen er bij hem vijfendertig jaar geleden reuma werd geconstateerd, moest hij meteen naar de tandarts om zijn gebit schoon te laten maken”, vertelt Van Winkelhoff. “Maar we zijn vergeten dat reumaklachten moeilijker te verminderen zijn als je mond niet gezond is. Kennis beklijft niet als er geen wetenschappelijk bewijs voor is.”

​​​Pijnloos

Het bewijs dat bij patiënten met reumatoïde artritis (RA) vaker parodontitis voorkomt - en omgekeerd - is inmiddels geleverd. Het UMCG onderzoekt nu of een goede behandeling van parodontitis reumaklachten vermindert en of het ontstaan ervan zelfs te voorkomen is. “Parodontitis is een ontsteking van het tandvlees”, vertelt internist-reumatoloog Liesbeth Brouwer. ”Doordat het pijnloos is, merken patiënten vaak niet dat ze het hebben. Wordt de parodontitis niet behandeld, dan kan uiteindelijk het kaakbot worden aangetast. We laten onze reumapatiënten nu onderzoeken door parodontoloog Menke de Smit, een gespecialiseerde tandarts, zodat zij eventuele parodontitis kan behandelen.”

Om meer te weten te komen over de relatie tussen RA en parodontitis, gaat de afdeling Reumatologie en Klinische Immunologie ook met het laboratorium voor de medische immunologie een onderzoek doen onder deelnemers aan LifeLines. LifeLines is een grootschalig en langdurend onderzoek, waarin 165 duizend mensen worden gevolgd om meer te weten te komen over de factoren die belangrijk zijn om gezond ouder te worden.

“Al jaren voordat iemand reumatoïde artritis krijgt, is in het bloed de autoantistof ACPA te zien. Dat is een afweerstof tegen het eigen lichaam. We gaan onderzoeken bij welke LifeLines-deelnemers deze stof in het bloed zit, wie van hen RA ontwikkelt en waarom”, vertelt Brouwer. “We wisten al dat roken een risicofactor is, dat je een bepaalde genetische aanleg moet hebben en dat de ziekte ontstaat op middelbare leeftijd. Sinds kort weten we dat er ook een relatie met parodontitis is. Recent is ontdekt dat de antistof ACPA reageert op een eiwit dat gemaakt wordt door de bacterie die vaak parodontitis veroorzaakt. Mogelijk zet dit een afweerreactie tegen het eigen lichaam in gang.“

​​Even aankloppen

Niet alleen reumatoïde artritis, maar veel meer aandoeningen lijken een verband te hebben met parodontitis. Zo onderzoekt Tandheelkunde samen met kaakchirurgie of parodontitis er de oorzaak van is dat na bestraling van de mond soms delen kaakbot loslaten. En omdat er in puncties van hersenabcessen meerdere malen mondbacteriën zijn aangetroffen, gaan Tandheelkunde en Neurochirurgie samen onderzoeken of er een relatie is tussen hersenabcessen en parodontitis.

“We werken in ons wetenschappelijk onderzoek samen met steeds meer afdelingen,” vertelt Van Winkelhoff. Om onderzoekers van andere disciplines uit te nodigen om met onderzoeksideeën te komen, organiseerde de afdeling Tandheelkunde eind 2012 een symposium over de relatie tussen tandheelkunde en geneeskunde. “We zaten met maar liefst negen verschillende specialismen bij elkaar. Doordat we naast elkaar in het ziekenhuis zitten, kunnen we ook zo even bij een afdeling aankloppen. We hebben dus de ideale omgeving om onderzoek te doen naar de relatie tussen mondgezondheid en verschillende aandoeningen.”

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.