Hart lijdt onder behandeling borstkanker

, door Marjolein te Winkel
foto: Antoinette Borchert

Vrouwen die zijn behandeld voor borstkanker met chemotherapie en bestraling hebben een grotere kans op een verminderde hartfunctie. Dat blijkt uit onderzoek van de Groningse geneeskundestudent en promovendus Liselotte Boerman, die vandaag op de Europese borstkankerconferentie haar onderzoek presenteert. “Dit is niet iets om je meteen zorgen over te maken, maar wel iets om rekening mee te houden, bijvoorbeeld door gezond te leven. Want je wilt voorkomen dat het hart verder in kracht afneemt.”

Dat chemotherapie en bestraling kunnen leiden tot hart- en vaatziekten was al bekend. “Maar het was onbekend hoe vaak dit voorkwam in de huisartspraktijk”, zegt Boerman. 

Dus ging Boerman, student geneeskunde en promovendus bij de afdeling Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie van het UMCG, op zoek naar schade aan het hart veroorzaakt door borstkankerbehandeling. 

Werving via de huisartsenpraktijken​

Boerman onderzocht 700 vrouwen tussen de 35 en 92 jaar oud uit Noord-Nederland. De helft van de vrouwen heeft, langer dan vijf jaar geleden, borstkanker gehad. Aan elke ex-patiënte koppelde ze een ‘controlevrouw’ van dezelfde leeftijd, uit dezelfde huisartsenpraktijk, zonder een geschiedenis van kanker. 

​“We hebben er heel bewust voor gekozen om de onderzoeksgroep via de huisartsenpraktijken te werven”, zegt Boerman. “Zo hebben we in tegenstelling tot eerdere onderzoeken een groep vrouwen van alle leeftijden onderzocht, die ook andere aandoeningen kunnen hebben.” 

Knijpkracht van het hart

Met een ECG, bloedonderzoek en een echo werd het hart van de vrouwen in kaart gebracht. Boerman bekeek onder meer de knijpkracht van het hart: hoe goed kan het hart het bloed wegpompen? 

Ze zag een duidelijk verschil: “Bij 15 procent van de vrouwen die borstkanker hebben gehad was de knijpkracht van het hart afgenomen, tegenover zeven procent van de controlevrouwen.”

Boerman benadrukt dat een afgenomen knijpkracht niet betekent dat er sprake is van hartfalen. “Het is een aanwijzing dat het hart iets te verduren heeft gehad. Dat is niet iets om je meteen zorgen over te maken, maar wel iets om rekening mee te houden. Want je wilt voorkomen dat het hart verder in kracht afneemt.”

Van belang voor de huisartsen​

Misschien gebeurt dat ook niet eens, zegt Boerman. “Het kan zijn dat deze vrouwen hier nooit behandeling voor nodig hebben. Maar als dat wel zo is, dan is het goed op daar alert op te zijn.”

​Daarom is het resultaat van dit onderzoek ook voor de huisartsen van belang, zodat zij de risico’s van borstkankerbehandeling kennen. "Een huisarts kan​ de klachten van een vrouw die in het verleden behandeld is voor borstkanker duiden. Verder is een gezonde leefstijl, zoals niet roken, en alert zijn op risicofactoren van hart- en vaatziekten voor deze vrouwen mogelijk extra van belang.”

​Wellicht dat hiervoor in de toekomst een eenvoudige test uitkomst kan bieden. Boerman onderzoekt nu de mogelijkheden of een biomarker kan voorspellen of een voor borstkanker behandelde vrouw schade heeft aan het hart. 

Europees borstkankercongres​​

Boerman presenteert vandaag de resultaten van haar onderzoek aan artsen, onderzoekers en vertegenwoordigers van patiëntenverenigingen op het Europese borstkankercongres. Haar onderzoek is een van vier ‘Tomorrow’s practice changing abstracts’, oftewel: onderzoek dat de zorg van morgen verandert.​

​Liselotte Boerman (26) kreeg de smaak van onderzoek doen te pakken tijdens de Junior​ Scientific Masterclass die ze in het eerste jaar van haar studie volgde. Ze begon daarom nog tijdens haar opleiding Geneeskunde aan haar promotieonderzoek​. Dit najaar studeert ze af, begin volgend jaar promoveert ze. Boerman werkt samen uit met promovendus Saskia Maass, epidemioloog Truuske de Bock en huisarts Annette Berendsen, in samenwerking met de afdelingen Cardiologie, Medische Oncologie en Radiotherapie van het UMCG.​

Informatie over de behandeling van borstkanker in het UMCG​

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.