Hoe houd je je aan je gezonde voornemens?

, door Maaike Muller
foto: Shutterstock

​Je zou gezonder eten in 2013, maar hebt de frietkraam alweer bezocht. En je bleef op de bank zitten, toen je eigenlijk naar de sportschool wilde. Medisch Psycholoog Grieteke Pool van het UMCG geeft antwoord op de vraag: hoe houd je je aan je gezonde voornemens?

W​​anneer heeft een goed voornemen kans van slagen?

“Allereerst moet het persoonlijke belang van een voornemen duidelijk zijn voor de persoon in k​​westie. In het ziekenhuis komen allerlei patiënten die er goed aan zouden doen hun leefpatroon bij te stellen. Maar of ze dat ook echt willen, hangt onder andere samen met het door hen ingeschatte risico. Zo zouden bepaalde mensen met diabetes er goed aan doen hun eetpatroon te veranderen. Hoe directer de dreiging van wat er gebeurt als ze dat niet doen, zoals een voet of onderbeen verliezen, hoe meer iemand geneigd kan zijn zich beter aan het voorgenomen dieet te houden. Zichtbaarheid van positief effect dat uitvoeren van een voornemen met zich meebrengt, kan helpen door te gaan, zoals zichtbaar en meetbaar afvallen. Maar anderzijds kan een goed voornemen zoveel stress met zich meebrengen dat iemand juist weer doorslaat naar de verkeerde kant.”

Waarom is het zo m​oeilijk om je aan een goed voornemen te houden?

“Stel: je neemt je voor te stoppen met roken. Als je ontspannen bent, en je op een positieve manier bewust van de reden van je streven, lukt het doorgaans wel je aan je eigen voornemen te houden. Maar op het cruciale moment dat iemand je een sigaret aanbiedt of wanneer je gespannen bent en je nu normali​ter een sigaret zou opsteken, kan het misgaan als je emotioneel en mentaal niet sterk genoeg achter je besluit staat. Een ander voorbeeld: je had je voorgenomen gezonder te eten, maar je weet dat er een zak chips in de kast ligt te glimmen. Je hebt dan een intern conflict. Die zak chips is heel concreet en dichtbij, en je voornemen kun je ‘vergeten’  op zo’n moment. Vooral als je in je eentje zit en baalt van wat er die dag gebeurde. Of juist vindt dat je die dag gepresteerd hebt en wel iets lekkers verdient.”

Wat kun je doen o​m je wel aan je goede voornemens te houden?

“Voor garantie op succes is denk ik geen top-tip te geven; je gedrag veranderen is nogal ingewikkeld. Je leven is als een ecosysteem. Als je iets wilt veranderen, ​ook iets kleins, heeft dat meestal invloed op heel veel andere aspecten van je leven. Bovendien is het voor de ene persoon veel moeilijker zich aan een voornemen te houden dan voor een andere persoon. Dat hangt samen met de levensgeschiedenis, maar ook met de situatie waarin iemand in het hier-en-nu zit. Zo kan het voor iemand die eenzaam is, die weinig doel in zijn of haar leven ziet, en tevens gezondheidsproblemen heeft, moeilijker zijn zich in te zetten voor een gezond voornemen, dan voor iemand die vader of moeder is van drie kleine kinderen en dat een belangrijk doel vindt om zich op te richten. 
In het algemeen denk ik dat je, voor je je iets voorneemt, goed over jezelf moet nadenken​​: waarom vind ik dit belangrijk – en is het op dit moment in mijn leven belangrijk genoeg. Als je bepaalde dagelijkse patronen wilt renoveren, heb je een passend strategisch plan nodig, met voor jou haalbare stappen waar je echt achter staat. Stel jezelf daarbij vooral geen ongenadige en rigide eisen.”

Hoe bedoelt u d​at?

“Gedragsveranderingen die je met een goed voornemen wilt bereiken, vergen een evenwicht tussen discipline en vriendelijkheid ten opzichte van jezelf. Enerzijds heb je discipline nodig als je iets wilt veranderen. Maar anderzijds moet je vooral niet meteen boos op jezelf worden, of de moed verliezen, als die discipline even niet lukt. Gooi dan niet je inspanningen tot nu toe overboord. Kijk tijdens je proces van verandering vooral naar wat er wèl goed gaat – dat is in elk geval beter dan hoe het was.”

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.