"Leeftijd is een nietszeggend begrip"

, door Ellis Ellenbroek
foto: Henk Veenstra
"Als je zegt dat je iets met kinderen hebt hoef je het nooit uit te leggen. Maar iets met ouderen?" Sophia de Rooij (46) draagt ouderen haar leven lang al een warm hart toe. Misschien, filosofeert de UMCG-hoogleraar, komt het door de vele oude mensen in haar familie, zoals haar oma die haar deels opvoedde en met wie ze het goed kon vinden.

Op haar werkkamer in het UMCG hangt een foto van een oude dame. Minirok, blote knieën, montere blik. Een vriendin van De Rooij kiekte de onbekende vrouw op de Noordermarkt in Amsterdam en gaf de foto cadeau. Zoals deze Amsterdamse ziet Sophia de Rooij ouderen graag. Vitaal, levendig en een lange neus trekkend naar de jaren op de teller. Maar bij het Universitair Centrum Ouderengeneeskunde (UCO) in Groningen, waar ze sinds 1 augustus vorig jaar hoofd is, heeft ze natuurlijk vooral te maken met de schaduwzijden van de ouderdom.
"Veel mensen vinden nadenken over de oude dag vervelend en eng. Maar waarom zou je er niet over willen denken?"​
Medici en paramedici uit diverse disciplines werken binnen het UCO samen om elke oudere zorg op maat te bieden. Kwaliteit van leven staat voorop. Wat De Rooij betreft zijn er drie smaken: "Behandelen, behouden wat er nog is, of erin berusten dat we niet meer kunnen bieden dan kwaliteit in de laatste dagen."

Ook het UCO vaart onder de vlag van healthy ageing. Het was dat thema – healthy ageing – dat Sophia de Rooij naar Groningen bracht. Ze verblijft er door de week tijdelijk zonder man en dochter, die nog in Amsterdam wonen. Ze had het naar haar zin als internist ouderengeneeskunde en klinisch geriater binnen het AMC in Amsterdam. De Rooij had er de afdeling geriatrie opgericht. "Maar die Groningse brede focus op healthy ageing vind ik echt een gouden greep."

​Het raadsel van het delier

Leeftijd is voor haar een nietszeggend begrip: "Iemand is tachtig. Nou en? Waar het om gaat is: Wat wil iemand nog in het leven, wat zijn zijn of haar doelen?" Pas zag ze een 88-jarige met galstenen die besloot zich te laten opereren. "Eigenlijk vond ze zichzelf te oud, maar ze wilde nog met haar dochter op reis."

Het UCO-hoofd, ook voorzitter van de Nederlandse Internisten Vereniging, ziet nog regelmatig patiënten. Daarnaast biedt Groningen haar tot haar vreugde de mogelijkheid haar fundamentele onderzoek naar delier voor te zetten. De Rooij wil het raadsel ontrafelen van het delier, acute verwardheid bij ouderen na operatie, infectie, medicatie. "Honderdduizend mensen hebben het jaarlijks. Waarom krijgt de een het wel en de ander niet? Waarom is de kans op dementie na een delier groter? Hier liggen grote uitdagingen als je mensen succesvol wilt laten verouderen."

Het begin is er: "We hebben als eersten laten zien dat ontstekingsmediatoren in bloed en hersenvocht samengaan met delier. Maar we willen graag weten wat we er met medicijnen aan kunnen doen."

Enthousiast vertelt ze over het interactieve spel voor het onderwijs waarbij deelnemers een patiënt binnen vier dagen uit een delier moeten proberen te helpen. Maar even bevlogen kaart ze het project hospital@home aan waarbij – met geld van het Deltaplan Dementie – uitgezocht wordt of medische handelingen die nu in ziekenhuis of verpleeghuis gebeuren verantwoord thuis kunnen plaatsvinden.

​​​Whizzkids

"Rode draad is voor mij steeds de vraag of we de zorg voor de kwetsbare oudere patiënt wel optimaal hebben ingericht." De Rooij formuleert zo al de nodige suggesties voor verbetering. Ze zou het toejuichen als alle geneeskundestudenten een co-schap ouderengeneeskunde moeten doen. Zo'n verplicht co-schap bestaat nu niet. De Rooij zegt voortdurend de samenwerking te willen zoeken. Met whizzkids buiten het ziekenhuis bijvoorbeeld, om handige apps voor ouderen te ontwikkelen. Of met Eriba, het onderzoeksinstituut van het UMCG.

Ondertussen hoopt ze vurig dat de politiek met een antwoord komt op de ingewikkelde financiering van ouderenzorg. "De zorg wordt in drie wetten geregeld. De Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning), de Wlz (Wet langdurige zorg) en de Zorgverzekeringswet. Hoe krijg je het bedacht dat je met drie huishoudboekjes op stap moet?"

​In beweging om niet vast te roesten

Maar healthy ageing is ook eigen verantwoordelijkheid. We kunnen niet vroeg genoeg beginnen met nadenken over en stappen zetten voor onze eigen oude dag. Nu investeren in sociale netwerken, om er straks niet alleen voor te staan. Nu in beweging komen om niet vast te roesten. "Veel mensen vinden nadenken over de oude dag vervelend en eng. Maar waarom zou je er niet over willen denken? Het leven is een cadeau, daar moet je zorgvuldig mee omgaan. We sluiten wel een brandverzekering af, terwijl de kans dat er brand komt klein is. Van de oude dag weet je zeker dat die je waarschijnlijk gaat overkomen."

Ze vraagt het standaard aan studenten: "Wie wil er oud worden?" Alle vingers priemen de lucht in. "Maar als ik vraag wie er oud wil zijn, geen een vinger. Dat is toch typisch. Dat je iets wilt worden wat je niet wilt zijn?"

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.