De leerafdeling: innovatie in opleiden

, door Marjolein te Winkel
foto: Henk Veenstra

43 procent van de nieuwe zorgverleners verlaat binnen twee jaar de zorg, blijkt uit het rapport Applaus is niet genoeg  van de Raad Volksgezondheid en Samenleving uit oktober 2020. Hoe kunnen we de uitval van jonge verpleegkundigen voorkomen? Mede daarvoor heeft het UMCG sinds 2017 leerafdelingen opgericht. Fenna Wolthuis doet onderzoek naar deze innovatieve manier van opleiden.

Jonge verpleegkundigen die al binnen een paar jaar stoppen met hun werk in de zorg geven vaak aan dat het beeld dat zij tijdens hun studie van hun baan hadden niet overeen komt met de werkelijkheid. Om studenten goed voor te bereiden op de verpleging, zijn er in het UMCG leerafdelingen: stageplekken waar een groep van 6 tot 8 studenten alle werkzaamheden uitvoert die bij het vak van verpleegkundige horen. Ze worden begeleid door verpleegkundigen die hiervoor zijn opgeleid en die zijn vrij geroosterd van hun verpleegkundige taken, zodat zij ook de tijd hebben om de stagiaires goed te begeleiden.

Kennis vergaren en ervaring opdoen

Een leerafdeling staat dus in het teken van kennis vergaren en ervaring opdoen. Studenten, begeleiders en patiënten zijn enthousiast over deze nieuwe vorm van onderwijs. Maar werkt het ook zoals het is bedoeld? Dat onderzoekt Fenna Wolthuis. “Leerafdelingen in ziekenhuizen zijn vrij nieuw”, vertelt ze, “en nog weinig onderzocht. Met mijn onderzoek wil ik deze methode meer uitdiepen.”

Dat doet ze door te beschrijven hoe een leerafdeling bijdraagt aan het werk- en leerklimaat. Ze zoekt in de literatuur naar effectieve elementen van leerafdelingen. Daarnaast houdt ze interviews met studenten en begeleiders en loopt ze mee op de afdelingen. “Ik wil weten hoe de ervaringen zijn. Wat gaat er goed? Wat kan er beter? Hoe komt dit leermodel nog beter tot zijn recht?” 

Evaluatiemodel

Een van de doelen van haar onderzoek is om tot een model te komen waarmee een leerafdeling kan worden geëvalueerd. Wolthuis: “Elke leerafdeling is anders, want elke afdeling is anders. Maar maakt het voor studenten uit of je op een leerafdeling van KNO stage loopt, of bijvoorbeeld bij revalidatiegeneeskunde? Elke student moet in een prettige omgeving zijn of haar stage kunnen doen, daarin alle vaardigheden opdoen die belangrijk zijn voor het vak en goed begeleid wordt.”

Een praktische gids

Aan de hand van de uitkomsten van haar onderzoek wil Wolthuis een handleiding schrijven voor leerafdelingen die geschikt is voor algemene ziekenhuizen. “Dat moet een praktische gids worden”, zegt Wolthuis. “Hoe richt je een leerafdeling op, hoe creëer je draagvlak, hoe motiveer je verpleegkundigen in je team om die coachende rol op zich te nemen – dat is wat ik voor ogen heb.”

Je welkom en gezien voelen

Juist de praktische vertaling van haar onderzoek spreekt Wolthuis erg aan. “Uiteindelijk gaat het erom dat we met de leerafdelingen studenten een goed idee geven van wat het werk als verpleegkundigen inhoudt. Een stageplek moet een plek zijn waar de student zich welkom voelt en gezien voelt en waar er ruimte is om vaardigheden te leren. Zodat, als ze eenmaal afgestudeerd zijn, ze goed beslagen ten ijs komen en hun werk vele jaren met plezier kunnen doen.”

Fenna Wolthuis studeerde Engels en filosofie en deed promotieonderzoek aan de RUG naar het professionaliseren van de docentopleiding. Sinds januari werkt ze als junior onderzoeker bij de onderzoeksgroep Verplegingswetenschap, onderdeel van de afdeling Gezondheidswetenschappen van het UMCG, aan het onderzoeksproject 'Leerafdelingen als innovatieplatform van vitaal werken en leren'.

Dag van de Verpleging
Vandaag is de 201ste geboortedag van Florence Nightingale. Al jaren staat deze dag overal ter wereld in het teken van de verpleegkunde. 
Vanwege deze feestelijke dag sprak KennisInZicht met verpleegkundig onderzoekers Fenna Wolthuis, Coby Annema en Gonda Stallinga.

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.