De eerste 100 dagen van UMCG-decaan Marian Joëls

, door Margriet Bos
foto: Henk Veenstra

​Ze weet boeiend te vertellen over wat stress met onze hersenen kan doen. Dat doet ze net zo makkelijk op het Lowlands Festival als in een wetenschappelijke publicatie voor vakgenoten. Marian Joëls was hoogleraar Neurowetenschappen in het UMCU en directeur van het Brain Center Rudolf Magnus in Utrecht. De onderzoeker die bestuurder was, is sinds 1 september bestuurder die onderzoek doet: als decaan van het UMCG.

Allereerst: wat doet een decaan eigenlijk?

“Als decaan ben je verantwoordelijk voor het onderzoek en onderwijs van een faculteit en in een UMC ben je ook meteen lid van de raad van bestuur. De decaan is verantwoordelijk voor grensverleggend onderzoek en heel goed onderwijs, samen ben je als raad van bestuur verantwoordelijk voor het hele proces in huis.”

Zijn zorg, onderzoek en onderwijs in een UMC alle drie even belangrijk?

“In UMC’s zijn de ambities hoog: we willen hier heel goede zorg voor mensen die één of meerdere complexe ziektes of aandoeningen hebben. En we willen de kans grijpen om heel goed onderzoek te doen, zodat we de zorg kunnen verbeteren en op den duur zelfs ziektes kunnen voorkomen.

“Tegelijkertijd willen we de nieuwe generatie artsen en onderzoekers hierin opleiden. Dat kunnen en doen we niet alleen, dat doen we in internationale netwerken en met partners in de regio.”

Hoe beoordeel je wat goed onderzoek is?

“Onderzoek wordt standaard op een aantal aspecten beoordeeld. Allereerst de wetenschappelijke impact. Wat betekent je werk voor de voortgang van de wetenschappelijke inzichten? Daarnaast kijk je naar de maatschappelijke impact: Wat betekent dit onderzoek voor patiënten, hun naasten en andere stakeholders, belanghebbenden? En tot slot kijk je hoe levensvatbaar onderzoeksgroepen zijn.

“Op deze drie elementen wordt ons onderzoek nu al getoetst. Het een is wel makkelijker te meten dan het ander. Zo is maatschappelijke impact lastiger te meten dan de wetenschappelijke, maar dat maakt het niet minder belangrijk.”

Jij bent zelf een wetenschapper die een groot publiek bereikt.

“Heel veel dingen die we in ons dagelijks leven meemaken, zeggen iets over onze hersenen. Het is erg leuk om de fascinatie en passie voor je werk over te brengen. Van vakgenoten krijg ik vaak de reactie ‘Dat je daar tijd voor hebt’. Ik geef dan als antwoord: ‘Ik kan aan mijn 301ste publicatie gaan werken of ik schrijf eens een boek voor de buurvrouw’.

“Ik laat het publiek graag zien dat wetenschap hartstikke spannend en belangrijk is. Ik voel me ook geroepen om dat te blijven doen en zie graag dat andere wetenschappers dat ook doen. Je hoeft maar naar talkshows als Pauw te kijken om te weten dat een deel van de bevolking zich van de wetenschap afkeert: het is te duur en het hoeft allemaal niet.

“Dat zag je bijvoorbeeld bij de discussie over wel of niet vaccineren. De grens tussen feiten en meningen lijkt vervaagd. Ik zie dat als een gevaar. Als je belangrijke besluiten moet nemen, kun je niet evenveel gewicht toekennen aan een onderbuikgevoel als aan resultaten van jarenlang wetenschappelijk onderzoek.”

Blijf je zelf onderzoek doen?

“Ik was een onderzoeker die bestuur deed, nu ben ik bestuurder die onderzoek doet. Omdat ik het graag doe en ook omdat ik denk dat je als decaan niet helemaal los van de werkvloer moet staan. Het is moeilijk om geld te krijgen voor onderzoek en op een zichtbare manier te publiceren. Dat wil ik me blijven realiseren als ik als decaan hoge eisen stel.

“Ik merk dat de druk om te presteren voor jonge onderzoekers nog hoger is dan toen ik aan het begin van mijn carrière stond. En ik ben wel eens bang dat die druk de keuze van jonge mensen voor wetenschap te veel bepaalt.

“Als onderzoekers uitvallen omdat ze niet zo competitief zijn, is het maar de vraag of je zo de juiste mensen selecteert. Ook als je in het rijtje auteurs niet de eerste of laatste plek inneemt, kun je heel belangrijk voor je onderzoeksteam zijn.

“Terwijl ik hier rondliep in mijn eerste 100 dagen zag ik ergens de tekst hangen ‘Alleen ga je sneller, samen kom je verder’. Zo is het.”

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.