Mindfulness verbetert kwaliteit van leven na eierstokverwijdering

, door Christine Dirkse
foto: Pixabay

Mindfulness kan de kwaliteit van leven na eierstokverwijdering verbeteren, zowel op de korte als op de lange termijn. De ervaren klachten verminderen, hoewel de seksuele beperkingen er niet direct door verbeteren. Dat schrijft UMCG-onderzoeker Catheleine van Driel in haar proefschrift, dat zij op 4 februari verdedigt. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen een eerste stap zijn in het vaker gebruik maken van psychologische behandelingen bij vrouwen na een preventieve eierstokverwijdering.

Vrouwen met een mutatie op het BRCA-1 of BRCA-2 gen hebben vergrote kans op borst- en eierstokkanker. Daarom kunnen zij ervoor kiezen om de eierstokken preventief te laten verwijderen. Dat doen vrouwen vaak al als ze vijfendertig tot veertig jaar oud zijn.

Na verwijdering van de eierstokken begint direct de menopauze, met bijbehorende overgangsklachten. Deze klachten kunnen behandeld worden met hormonen. Deze hormonen mogen echter niet gebruikt worden door vrouwen die borstkanker gehad hebben. Daardoor kampt een aanzienlijk deel van de vrouwen die de eierstokken heeft laten verwijderen met ernstige overgangsklachten die de kwaliteit van leven aanzienlijk kunnen verminderen.  

Stressreductie met mindfulness

“Er zijn twee manieren om het leven met overgangsklachten te verbeteren: enerzijds door je te richten op het verminderen van de hoeveelheid klachten en anderzijds door manieren te leren om beter met die klachten om te gaan”, vertelt Van Driel. “Stress kan een trigger zijn voor opvliegers en kan zorgen dat vrouwen slechter met opvliegers om kunnen gaan. Mindfulness kan helpen de stress te verlagen en daarmee de kwaliteit van leven te verhogen.”

Veel van de eerdere onderzoeken die gedaan zijn, werden gedaan bij vrouwen die natuurlijke in de overgang zijn gekomen. “Wij wilden graag weten of mindfulness ook jongere vrouwen helpt die een eierstokverwijdering hebben ondergaan en daarmee abrupt in de menopauze zijn gekomen en of dat effect ook op de lange termijn meetbaar is.”

Goed toegankelijk

Van Driel onderzocht daarom het effect van mindfulness bij meer dan zestig vrouwen. “Deze vrouwen kregen een ‘standaard’ stressverlagende mindfulnesstraining, die overal in het land beschikbaar is. Wij vonden het belangrijk dat de interventie die we gebruiken voor stressreductie goed toegankelijk is.”

Mindfulness bleek bij deze groep vrouwen inderdaad de kwaliteit van leven te verbeteren, doordat de vrouwen beter leerden omgaan met hun overgangsklachten en daardoor minder last van de klachten ervoeren. Bijzonder is dat deze verbetering ook een jaar na de training nog meetbaar is. “Eerdere onderzoeken keken alleen naar het kortetermijneffect van mindfulness.”

Seksuele klachten

“In eerdere onderzoeken naar stressreductie bij overgangsklachten lag de nadruk altijd op klachten zoals opvliegers”, legt van Driel uit. “Het effect op seksuele klachten wordt heel vaak niet eens onderzocht, terwijl vrouwen daar veel last van kunnen hebben.”

Als voorbeeld noemt zij een droge vagina en pijn bij het vrijen. “Wij hebben dat bewust wel gemeten, omdat ook die seksuele klachten de kwaliteit van leven kunnen beïnvloeden.” Van Driel vond echter geen effect van mindfulness op de ervaring van seksuele klachten.

“In vervolgonderzoek is het daarom belangrijk dat men op zoek gaat naar manieren om de seksuele klachten op te lossen, bijvoorbeeld door toediening van lokale hormonen. Het zou ook interessant zijn om de mindfulnesstraining deels toe te spitsen op seksualiteit. Wellicht kan een aangepaste mindfulnesstraining wel effectief zijn.”

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.