Negatieve denkstijl beïnvloedt het beloop van een depressie

, door Marjolein te Winkel
foto: Shutterstock
Wat gebeurt er in de hersenen van iemand met een depressie? Over die vraag boog neurowetenschapper Nynke Groenewold van het UMCG zich de afgelopen jaren. Vandaag promoveert ze op haar onderzoek.

Een collega die jou niet groet als je hem tegenkomt bij de koffieautomaat: groet jij hem wel en begin je een gezellig praatje? Of ga je snel en stilletjes weer weg en denk je: ik heb vast iets verkeerds gedaan en hij vindt me vast niet aardig, hij groet me immers niet? 

Dezelfde situatie, maar twee totaal verschillende manieren om de situatie te interpreteren en erop te reageren. Wanneer mensen vaak situaties interpreteren op een negatieve manier, dan hebben ze een negatieve denkstijl. 

Neurowetenschapper Nynke Groenewold onderzocht of een dergelijke negatieve denkstijl bij mensen met een depressie invloed heeft op het beloop van de depressie. En dat bleek het geval: “Deze mensen knappen minder goed op van een depressie. Een jaar later is de ernst van de klachten groter dan bij mensen die niet een negatieve denkstijl hebben.”

​​Onvermogen om plezier te ervaren

De klachten van mensen met een depressie zijn bekende, zoals somberheid, het onvermogen om plezier te ervaren of gedachten aan de dood, maar ook minder bekende, zoals eet- of slaapproblemen of vermoeidheid. Maar wat gebeurt er in de hersenen van mensen die depressief zijn? En wat heeft een negatieve denkstijl hiermee te maken? 

“Een negatieve denkstijl kan een risicofactor voor depressie zijn, en hij voorspelt bij depressieve mensen sterkere klachten die lang kunnen aanhouden.”​
Om daar achter te komen analyseerde Groenewold 44 studies naar hersenactiviteit bij mensen met en zonder depressie. Ze zag dat bij mensen met een depressie bepaalde hersengebieden actiever zijn dan bij mensen zonder depressie. “Deze mensen kregen op een scherm gezichten te zien, terwijl ze in een MRI-scanner lagen. Op de scan kun je zien hoeveel zuurstof wordt aangevoerd naar een hersengebied. Hoe meer zuurstof, hoe actiever dat deel van de hersenen is. We zagen dat hersengebieden die betrokken zijn bij het optreden van emotionele reacties, bij depressieve mensen sterker reageerden op negatieve informatie, bijvoorbeeld op boze gezichten, en minder sterk op positieve informatie.”

 “Bovendien”, vervolgt Groenewold, “bleek dat bij mensen met een negatieve denkstijl de hersenen het sterkst reageerden op negatieve informatie – ook bij mensen die wel kwetsbaar zijn voor depressie, maar niet depressief zijn.” 

Risicofactor en voorspeller​

Niet iedereen met een negatieve denkstijl is per se depressief, benadrukt Groenewold. “Maar een negatieve denkstijl kan wel een risicofactor voor depressie zijn, en hij voorspelt bij depressieve mensen sterkere klachten die lang kunnen aanhouden.”

Dit gegeven kan wat betreft Groenewold een aanknopingspunt zijn voor verder onderzoek, gericht op de vroege behandeling van depressie en experimentele nieuwe behandelvormen voor mensen bij wie traditionele behandelmethoden niet goed werken. 

Groenewold: “Het gebied waarin de veranderingen in hersenactiviteit plaatsvinden, is hetzelfde gebied dat kan worden​ behandeld met d​eep brain stimulation. Hierbij wordt tijdens een experimentele hersenoperatie een elektrode in de hersenen ingebracht, waarmee de activiteit van de hersenen veranderd kan worden. Het zou kunnen dat deze methode mogelijkheden biedt voor de behandeling van depressiviteit. Maar dat zeg ik heel voorzichtig, want nader onderzoek moet eerst uitwijzen of dat ook echt zo is.”​​

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.