Op zoek naar onbekende verbanden en patronen

, door Angela Rijnen
foto: Antoinette Borchert

​​​Van biologie naar infor​​matica, van plant naar mens, van China naar Groningen. Bio-informaticus Jingyuan Fu speurt in het UMCG naar genetische variaties die het ontstaan van ziekten helpen verklaren.
"Organismen zijn buitengewoon complex"
​​Ze zit met een grote groep van bio-informatici op een afdeling in het UMCG. Geen laboratorium te zien, wel beeldschermen, in elk kamertje. Genetica, daar houden ze zich voortdurend mee bezig. Maar niet met pipetten, niet in het wit.

“Organismen zijn buitengewoon complex”, vertelt Jingyuan Fu, onderzoeker bij de ​afdeling Genetica van het UMCG. “Ze bestaan​ uit miljoenen cellen en nog veel meer moleculen die allemaal worden aangestuurd door genen die ook nog eens met elkaar samenwerken. Als bio-informatici passen we met behulp van computers wiskundige kennis toe om enorme hoeveelheden biologische data systematisch te analyseren. We zoeken naar nog onbekende verbanden of patronen. Bijvoorbeeld om te achterhalen hoe bij bepaalde processen een klein aantal genen samenwerkt en hoe ze elkaar beïnvloeden.”

​​Biologie en com​​puters

Jingyuan hield altijd al van biologie en van computers. Bio-informatica bestond nog niet toen ze in China de middelbare school afrondde. Ze studeerde biochemie aan de Nanjing University en werkte daarna als projectmanager aan de Chinese Academy of Agricultural Sciences.

In die functie hoorde ze van de fonkelnieuwe studie bio-informatica in Wageningen, waar ze in 2001 met een Nederlandse beurs de masteropleiding kon beginnen. Vervolgens onderzocht ze het genetisch systeem van Arabidopsis, een koolachtig plantje waarop zij promoveerde bij het Groningen Bioinformatics Centre. Sinds 2008 is ze verbonden aan de afdeling Genetica van het UMCG.

​​Ingewikkeld​​​ samenspel

Die afdeling onderzoekt hoe genen een rol spelen bij het ontstaan van allerlei ziekten, bijvoorbeeld auto-immuunziekten, diabetes of glutenintolerantie. “We willen weten hoe genen zich via allerlei biologische processen doen gelden”, legt Jingyuan uit.

“Dat is een ingewikkeld samenspel. Intacte genen, dat zijn herkenbare stukjes DNA, vormen de codes voor eiwitten die het lichaam nodig heeft om te functioneren. Ziekten kunnen ontstaan doordat de code van een gen afwijkt. Maar er is méér te vinden in het DNA. Het overgrote deel van ons DNA bevat geen codes voor eiwitten, maar heeft een rol bij het reguleren of controleren van genen. Wij zijn bijvoorbeeld geïnteresseerd in de invloed die zulke DNA-fragmenten hebben op normale en afwijkende processen in cellen.” 

​Handige tec​​​hnieken

Jingyuan werkt aan basale kennis, die hopelijk nieuwe inzichten gaat opleveren om ziekten mee te kunnen genezen of voorkomen. “Ik kijk vooral naar wat genetische variatie in één enkele bouwsteen van het erfelijk materiaal teweeg kan brengen. Er zijn inmiddels heel handige technieken om genetische variaties in het lichaamsmateriaal van grote groepen gezonde en zieke mensen daarop te screenen. Met de gegevens die dergelijk onderzoek oplevert, kunnen wij berekenen welke variaties samengaan met het risico op een bepaalde ziekte. Vinden we daadwerkelijk zo’n verband, dan proberen wij, door wiskundige rekenmodellen te bouwen, uit te zoeken langs welke route in biochemische processen er dingen misgaan, waardoor mensen ziek worden.”

​​​Internatio​​naal concurrerend

Jingyuan Fu haalt onderzoeksgeld binnen en heeft werk voor drie jonge onderzoekers. Ze voelt zich thuis in Nederland. “De onderzoeksomgeving hier in Groningen bevalt me zeer. Ik promoveerde op onderzoek naar plantengenetica, nu werk ik aan ziekten. Ik onderzocht auto-immuunziekten en doe nu ook stofwisselingsziekten. We werken hier op de afdeling echt samen, met mensen van verschillende achtergrond, clinici en onderzoekers. We bouwen voort op elkaars werk en dat merken we: we zijn internationaal concurrerend.”

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.