Ouderen fitter maken

Veel behandelingen in het ziekenhuis zijn helemaal niet gericht op ouderen. Dat maakt deze groep juist zo interessant, zegt onderzoeker Barbara van Munster.​ Van Munster is hoogleraar interne geneeskunde in het bijzonder de ouderengeneeskunde-geriatrie en is behandelend arts interne geneeskunde in het UMCG. 

“Fantastisch”, noemt ze de ouderen waarmee ze werkt. ​Ze hebben allemaal hun eigen wijsheden en levensgeschiedenis. Dat maakt ze fascinerend. Daarnaast kun je als dokter vrijwel altijd iets ten goede veranderen. Iedere oudere heeft zo z’n eigen problemen.”

Het is gelukkig in toenemende mate zo dat onderzoekers zich meer met ouderen bezighouden, zegt Van Munster. Veel onderzoek naar nieuwe medicijnen binnen de geneeskunde vindt plaats bij volwassenen tot zeventig jaar. 

De reden daarvoor is dat die doelgroep vaak niet meer dan één ziekte heeft: “Wil je onderzoeken of een medicijn werkt bij een bepaalde ziekte, dan kies je vaak niet voor ouderen. Die hebben helaas vaak meer dan één aandoening. Dat maakt het onderzoeken lastiger. In de praktijk zijn het echter wel vooral de ouderen die de medicijnen slikken.”​

Onderzoek naar ouder worden

​Er zijn grofweg drie soorten onderzoeken naar veroudering, legt Van Munster uit. Om te beginnen is dat onderzoek naar hoe oud worden in het lichaam eigenlijk werkt. Onderzoekers bestuderen proefdieren en kijken naar hoe schade in cellen ontstaat. Die zorgen uiteindelijk dat ons lichaam veroudert of dat ziektes ontstaan.

De tweede vorm is de studie naar de vraag waarom sommige mensen heel oud kunnen worden. Dit wordt bestudeerd in onderzoek naar zogenoemde ‘Blue Zones’. Dit zijn gebieden waar mensen gemiddeld veel langer leven en in goede gezondheid blijven dan gemiddeld. Je vindt deze blue zones bijvoorbeeld in Japan, Griekenland en de VS.

De derde vorm volgt grote groepen om te zien hoe ziektes zich ontwikkelen en wat daar invloed op heeft. Dit is het onderzoek dat ze in het UMCG doen. Van Munster: “Soms gaat het om een volledige familie. We bestuderen soms wel 3 tot 4 generaties. Dat is een goede manier om te zien of ziektes van generatie op generatie over kunnen gaan.”

Bij behandelingen gaat het vaak om de vraag of die het leven van de patiënt kan verlengen. Voor ouderen is veel belangrijker te weten wat de bijwerkingen zijn en of ze vaak naar het ziekenhuis moeten.

Zelf onderzoekt Van Munster hoe ze in het ziekenhuis de behandeling van ouderen kunnen verbeteren. De behandeling is vaak sterk gericht op het verhelpen van aandoeningen en loopt volgens vaste stappen. Maar ouderen hebben vaak andere wensen dan jongere patiënten. 

“Bij behandelingen gaat het vaak om de vraag of die het leven van de patiënt kan verlengen. Voor ouderen is veel belangrijker te weten wat de bijwerkingen zijn en of ze vaak naar het ziekenhuis moeten. Dan moet er bijvoorbeeld een zoon of dochter mee om te halen of brengen. Ook hebben ouderen vaak meerdere behandelaars en is de zorg die ze krijgen daarom niet optimaal afgestemd met een duidelijk behandelplan. Hier valt nog veel in te verbeteren.”

​Liever niet afhankelijk

Ook willen ouderen liever niet afhankelijk worden. Maar na een operatie zijn ze vaak niet meer zo fit als ze waren en dat maakt ze afhankelijker. Het onderzoek van Van Munster richt zich erop om ouderen voor de operatie in een zo goed mogelijke conditie te krijgen, waardoor ze na de operatie fitter uit het ziekenhuis komen. Dit kan door een combinatie van voldoende beweging, gezonde voeding, het verbeteren van de spierkracht en het op elkaar afstemmen van de verschillende medicijnen die de patiënt slikt, legt Van Munster uit.

​Grote uitdaging

Onderzoek gericht op ouderen is juist nu van groot belang, zegt Van Munster. Er zijn op dit moment veel ouderen door de vergrijzing. En die zijn vaak niet gezond. “Velen van hen hebben chronische aandoeningen. Onder 70-plussers heeft 95 procent een chronische aandoening. Daar moeten we wat mee. Maar helaas hebben we de mankracht niet en rijzen de kosten de pan uit. Ondertussen zit de eerste hulp zit vol met ouderen. Hoe gaan we deze groep toch goede gezondheidszorg bieden binnen haalbare kosten? Dat is de grote uitdaging van dit moment.”

Meer lezen: Kunnen we in de toekomst allemaal gezond 100 worden? ​​

Meer weten over het werk van Barbara van Munster? Ga naar de pagina van het UMCG over ouderengeneeskunde.​

Nationale Wetenschapsagenda
Dit artikel is gemaakt voor de website van de Nationale Wetenschapsagenda​​, die een brug wil slaan tussen wetenschap en maatschappij. Aan de basis van de Wetenschapsagenda staan bijna 12.000 ingediende vragen aan de wetenschap. Elke Nederlander kreeg in 2015 de kans om hieraan bij te dragen. Deze vragen zijn gebundeld in 25 thema’s waarbinnen onderzoekers samen met bedrijven en maatschappelijke organisaties aan de slag gaan.

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.