Perfusiemachine voorkomt galwegproblemen na levertransplantaties

, door Marjolein te Winkel
foto: Henk Veenstra

Wanneer een donorlever voor transplantatie in een perfusiemachine wordt doorspoeld met koude, zuurstofrijke vloeistof, dan heeft de patiënt na transplantatie minder risico op galwegproblemen. Dat blijkt uit een grote internationale studie onder leiding van leverchirurg Robert Porte van het UMCG. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in  het wetenschappelijke tijdschrift  New England Journal of Medicine.

Galwegproblemen zijn de meest voorkomende complicaties na een levertransplantatie: ongeveer een kwart van alle patiënten krijgt er mee te maken. “Het is onvermijdelijk dat een lever bij een transplantatie enige tijd buiten het lichaam is”, legt leverchirurg Robert Porte uit.

“Een lever krijgt dan tijdelijk geen zuurstof. Als de lever vervolgens in het lichaam wordt geplaatst en de bloedtoevoer, en dus de zuurstoftoevoer, wordt hersteld, dan kunnen de cellen waar de lever en de galwegen uit opgebouwd zijn beschadigd raken. Hierdoor kunnen kleine littekentjes ontstaan, waardoor de galwegen vernauwen. Dit kan ertoe leiden dat patiënten na de transplantatie opnieuw ziek worden.”

Gevolgen complicaties galwegen

Dit gebeurt niet direct na de transplantatie, maar een maand of drie erna. Patiënten krijgen koorts, geelzucht en ontstekingen aan de galwegen. Porte: “Voor sommigen betekent dit dat ze opnieuw een levertransplantatie moeten ondergaan. Dat is een zware operatie en het is voor de patiënten natuurlijk heel vervelend om die opnieuw te moeten ondergaan.”

Porte onderzocht of doorspoeling van de lever voor transplantatie het risico op galwegcomplicaties kleiner zou maken. Hij volgde voor zijn onderzoek 156 patiënten die een levertransplantatie ondergingen. Zij kregen allemaal een lever van een donor die na een hartstilstand was overleden. De helft van de donorlevers werd voor de transplantatieoperatie buiten het lichaam in een perfusiemachine twee uur doorspoeld met een zuurstofrijke vloeistof.  De andere helft van de donorlevers werd koud bewaard op ijs.

Minder complicaties na machineperfusie

Uit het onderzoek blijkt dat bij de groep patiënten die een lever kreeg die via een perfusiemachine was gespoeld, het aantal galwegproblemen veel minder vaak voorkwam. In deze groep waren er bij 6 procent van de patiënten galwegproblemen, tegenover 18 procent van de patiënten uit de andere groep. 

Porte is zeer enthousiast over dit resultaat: “Dit is de eerste studie die direct bewijs levert dat het doorspoelen van donorlevers in een perfusiemachine het risico op complicaties verminderd.  We hebben hiermee aangetoond dat we levers kunnen beschermen tegen de beschadiging en ontstekingsreactie die ontstaat als gevolg van de transplantatie.”

Orgaanperfusiekamer
Het UMCG beschikt sinds 2015 over een orgaanperfusiekamer. Naar aanleiding van de opening van de orgaanperfusiekamer waren leverchirurg Robert Porte en longtransplantatiechirurg Michiel Erasmus te gast in het tv-programma De Wereld Draait Door.

Meer donorlevers geaccepteerd

Minder complicaties betekent ook dat er minder levertransplantatiepatiënten opnieuw een donorlever nodig hebben. “De perfusiemachine zorgt er dus ook voor dat we het schaarse aantal beschikbare donorlevers efficiënter kunnen gebruiken”, zegt Porte. “Dat is nodig, want er is nog altijd een tekort aan donorlevers.” In Nederland staan tussen de 100 en 200 patiëntenop de wachtlijst voor een nieuwe lever.

Porte hoopt dat dit onderzoek er bovendien toe zal leiden dat er meer levers van donoren die zijn overleden na een hartstilstand geaccepteerd zullen worden voor transplantatie. “Sommige transplantatiecentra, bijvoorbeeld in Amerika, accepteren deze donorlevers niet. Het risico op complicaties is bij deze levers namelijk groter is dan bij levers van donoren die zijn overleden na hersendood. Maar nu we hebben aangetoond dat deze risico’s aanzienlijk kleiner zijn als de donorlever eerst doorspoeld wordt in een perfusiemachine, zal dat hopelijk veranderen.”

Uit onderzoek bleek al dat donornieren die extra zuurstof toegediend krijgen via machineperfusie, een jaar na de transplantatie veel minder worden afgestoten en vaker overleven.

Ook is onderzocht of afgekeurde donorlongen tóch kunnen worden getransplanteerd nadat ze zijn ‘opgeknapt’ in een perfusiemachine.

Het tv-programma De Kennis van Nu maakte een aflevering over de in het UMCG ontwikkelde perfusietechnieken om afgekeurde donororganen geschikt te maken voor een transplantatie.

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.