Piepkleine spionnen in kankercellen

, door Marjolein te Winkel
foto: Shutterstock

​Diamanten die als spionnen informatie verzamelen… Nee, het gaat hier niet over een klassieke James Bond-film, maar over het onderzoek van UMCG’er Romana Schirhagl van de vakgroep Biomedical Engineering. Zij wil piepkleine diamantjes gebruiken om kennis vergaren over kankercellen – als een soort spionnen dus. Ze wil zo kennis verwerven over kankercellen en -medicijnen. Om het onderzoek te kunnen doen is ze een crowdfundingsactie begonnen.

​​Nanodiamantjes, wat moet ik me daar precies bij voorstellen?

“Nanodiamanten zijn in feite ‘gewone’ synthetische diamanten die ook voor sieraden worden gebruikt, maar dan heel klein: een nanometer is een-miljoenste millimeter. Ze zijn zo klein dat ze in een fles worden geleverd, en er uit zien als zwarte vloeistof. Ze hebben een speciale eigenschap: ze lichten rood op wanneer we er met een groene laser op schijnen.”

​​Welke informatie kunnen die oplichtende diamantjes geven?

“We willen het gedrag van vrije radicalen (moleculen) in een cel onderzoeken. Die radicalen spelen een belangrijke rol in ons lichaam. Soms een nuttige: ze helpen bijvoorbeeld om bacteriën en virussen te bestrijden. Maar ze kunnen ook schadelijk zijn, omdat ze gezonde cellen kunnen beschadigen en kanker kunnen veroorzaken. En het lastige is: ze bestaan maar heel kort, en zijn daarom moeilijk te bestuderen. Met onze nanodiamantjes kan dat wel, want die reageren op de magnetische velden van de vrije radicalen door van helderheid te veranderen. Ze zijn zelfs zo gevoelig dat zelf de aanwezigheid van één enkele elektron kunnen detecteren.” 

​​​Maar wat kunnen ze precies bespioneren?

“Door nanodiamantjes in kankercellen in te brengen, kunnen we bestuderen hoe de vrije radicalen precies werken in een kankercel; hoe ze bijvoorbeeld reageren als een cel wordt gedood door chemotherapie. We hopen dat we hiermee nieuwe kennis opdoen over kankercellen en over de medicijnen die we nu gebruiken, en we hopen dat die kennis kan bijdragen aan het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen tegen kanker.”

​​ Hoe ben je op het spoor van nanodiamantjes gekomen? 

“Ik heb gewerkt als postdoc op het lab van Christian Degen in Zurich. Hij is een pionier op dit gebied. Het is bekend dat de nanodiamanten als spionnen kunnen dienen, en het is ook al eens succesvol in een cel gebruikt, maar de toepassing ervan in medisch-wetenschappelijk onderzoek is nieuw.”

​​Je bent opgeleid als natuurkundige. Is de stap naar medische wetenschap groot?

“Nee, er is veel overlap. Ik ben en blijf een fundamentele wetenschapper, alleen is mijn werkveld wat verschoven richting biomedische toepassingen. Maar ik behandel geen patiënten, ook al werk ik nu in een universitair ziekenhuis.”

​​Om je onderzoek te kunnen doen heb je 20.000 euro nodig, dat je met crowdfunding bij elkaar hoopt te krijgen. Zijn die piepkleine diamantjes zo duur?

“De diamantjes niet, ma​ar de microscopen waarmee we ze willen bekijken zijn erg kostbaar. We hebben inmiddels 13.010 euro opgehaald, en ik ben erg blij dat zo veel mensen ons steunen. Het is heel bijzonder om te zien dat mensen die mij niet kennen, mij het vertrouwen geven en mijn onderzoek willen steunen.”

De crowdfundingsactie van Romana Schirhagl duurt tot 1 september. Ga naar de website van rugsteunt.nl​ voor meer informatie en om het onderzoek van Romana te steunen.


Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.