Tandenpoetsen tegen reuma

foto: Shutterstock

​Door goed je tanden poetsen en regelmatig stoken of ragen voorkom je gaatjes. Maar dat een goede mondgezondheid ook het risico op reumatoïde artritis (ontstekingsreuma) verlaagt, dat is minder bekend. "We denken dat parodontitis, ofwel ernstige tandvleesontsteking, een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van reumatoïde artritis", zegt UMCG-internist en reumatoloog Liesbeth Brouwer van de afdeling Reumatologie en Klinische Immunologie. 

"Waarom heb ik reuma? Die vraag krijg ik van veel patiënten", zegt Liesbeth Brouwer. "Wij proberen een antwoord te vinden door te onderzoeken waardoor reumatoïde artritis (RA) wordt veroorzaakt, waarom de een het wel ontwikkelt en de ander niet, en hoe we RA zo vroeg mogelijk kunnen ontdekken zodat we zo effectief mogelijk kunnen behandelen."

Brouwer zoekt onder meer naar bepaalde antistoffen in het bloed, reumavoorspellers die erop wijzen dat iemand meer risico loopt op het ontwikkelen van deze ziekte. Ze gebruikt hiervoor gegevens van LifeLines, het grootschalig bevolkingsonderzoek onder ruim 165 duizend inwoners van Noord-Nederland. "We weten dat de aanwezigheid van de autoantistof ACPA, een afweerstof tegen het eigen lichaam, een voorbode is van RA", zegt Brouwer. "Niet iedereen die ACPA in het bloed heeft, ontwikkelt echter deze ziekte. Ons onderzoek richt zich voor een belangrijk deel dan ook op de mensen die het juist níet krijgen. Wat maakt dat zij de dans ontspringen?"

Afweersysteem in de fout

Genetische aanleg en roken zijn risicofactoren voor het ontwikkelen van RA, dat is al langer bekend. De mondgezondheid blijkt echter ook een belangrijke rol te spelen. Recentelijk is ontdekt dat mensen met RA ook vaak parodontitis hebben, en andersom. Is​​ een slecht gebit een voorbode van reuma?​​ Brouwer: "Hier ligt inderdaad een link. We denken d​at de ontsteking in de mond een belangrijke rol speelt bij de vorming van de autoantistof ACPA die tot RA kan leiden. De bacterie die parodontitis veroorzaakt, maakt eiwitten aan waar het lichaam afweerstoffen tegen maakt. Bij de afweerreactie tegen de bacterie, met als doel de bacterie op te ruimen, kan er op een gegeven moment iets misgaan. Het afweersysteem keert zich dan tegen het eigen lichaam en gaat de autoantistof ACPA aanmaken die lichaamseigen eiwitten aanvalt. ACPA keert zich dus tegen het eigen lichaam. Het creëert nieuwe ontstekingen en houdt deze in stand. We willen graag ontdekken waarom en wanneer het afweersysteem zomaar de fout in gaat."

Artritis inloopspreekuur​

Om RA zo effectief mogelijk te behandelen, is het van belang dat de ziekte zo vroeg mogelijk wordt herkend. Maar hoe kun je het vroeg herkennen? Dat is de hamvraag voor zowel patiënt als dokter. "De afdeling Reumatologie en Klinische Immunologie heeft een artritis inloopspreekuur voor mensen die door hun huisarts worden doorverwezen op verdenking van reuma", zegt 141109_achtergrond_tandenpoetsen_tegen_reuma.jpgBrouwer. "Ook is er een spreekuur voor mensen die wel reumafactoren hebben, maar nog geen reuma. Deze mensen volgen we. Van hen ontwikkelt 60 tot 70 procent binnen twee jaar reuma. Waarom de andere 30 tot 40 procent niet? We hopen voorspellers te vinden in het bloed die hier een antwoord op geven. Uiteindelijk willen we kunnen ingrijpen voordat de ziekte ontstaat."De behandeling voor RA richt zich in principe op het onderdrukken van het afweersysteem met medicijnen. Het nadeel van deze medicijnen is dat mensen last van bijwerkingen kunnen krijgen en dat ze vatbaarder zijn voor infecties. Aan de positieve kant: RA is goed te behandelen. Brouwer: "Mensen ontwikkelen bijna geen schade meer. Het schrikbeeld van de rolstoel en de kromme handen, dat komt bijna niet meer voor."

De wondere wereld van de microbacteriën

Er is zeker nog meer onderzoek nodig, maar de link tussen parodontitis, de autoantistof ACPA en de ontwikkeling van RA lijkt te zijn gelegd. "We mogen ervan uitgaan dat een goede mondgezondheid belangrijk is", aldus Brouwers. "Veel mensen weten echter niet dat ze parodontitis hebben omdat het niet pijnlijk is. Je moet alert zijn op de symptomen: bloedend tandvlees tijdens het poetsen, terugtrekkend tandvlees en loszittende tanden. Regelmatig naar de tandarts gaan is uiteraard aan te bevelen."

Niet alleen RA, ook andere aandoeningen zoals hart- en vaatziekten hebben een relatie met parodontitis. Brouwer: "De mond is het eerste portaal voor je afweersysteem. Hier komt alles van buiten naar binnen, van voedsel tot bacteriën. Via het slijmvlies gaat het vervolgens verder het lichaam in. Wetenschappelijk gezien zijn microbacteriën, en hun invloed op onze gezondheid, enorm interessant."​

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.