Internationaal onderzoek naar verdere ontwikkeling protonentherapie

, door Marjolein te Winkel
foto: Henk Veenstra

​Onderzoekers van het protonentherapiecentrum van het UMCG gaan een internationaal onderzoek leiden om de behandeling met protonentherapie verder te ontwikkelen. Hiervoor is een EU-Grant beschikbaar gesteld van bijna 4  miljoen euro.

​Bij bestraling met protonen kunnen radiotherapeuten heel precies bepalen waar de energie van de protonen energie afgegeven moet worden, en kunnen er zo voor zorgen dat er minder gezond weefsel wordt bestraald. Hoe minder straling gezond weefsel te verduren krijgt, hoe kleiner de kans op schade, bijwerkingen en complicaties van de behandeling. 

Momenteel wordt voorafgaand aan de protonentherapiebehandeling een op maat gemaakt bestralingsplan gemaakt. De patiënt wordt vervolgens dertig dagen lang behandeld volgens dit plan. De precieze plek van de bestraling luistert heel nauw om schade aan omliggend weefsel te voorkomen. 

Wanneer tumoren in de longen en de borst heel licht verschuiven van hun plek door ademhaling, of krimpen als reactie op de bestraling, kan alsnog omliggend weefsel beschadigd raken. Het is op dit moment weliswaar beperkt mogelijk om tijdens de behandeling de tumor te monitoren en de precieze ​bestralingsplek aan te passen, maar als dit nog verder verbeterd kan worden kan er nog meer gezond weefsel worden gespaard.  

Het internationale samenwerkingsproject onder leiding van UMCG-onderzoeker Antje Knopf gaat onderzoek doen om de protonenbehandeling in eerste instantie dagelijks te kunnen monitoren en aanpassen, met als uiteindelijk doel o​​m realtime beelden beschikbaar te hebben, zodat de behandelaars zien wat ze doen, de bestralingsplek kunnen bijstellen en om zodoende nog nauwkeuriger te kunnen bestralen. 

Knopf: “Longen ​bestaan uit zeer gevoelig weefsel en longtumoren liggen vaak in de buurt van vitale organen, zoals het hart. En dan bewegen die tumoren ook nog eens, door de ademhaling. Bij iedere patiënt is dat weer anders. Hoe groot is het risico dat je gezond weefsel raakt en hoe voorkom je dat? Dat gaan we onderzoeken.”

De EU heeft een Grant van bijna 4 miljoen euro beschikbaar gesteld voor dit onderzoeksproject, waaraan verschillende Europese universiteiten en bedrijven samenwerken, alle gespecialiseerd in de behandeling met protonentherapie of de productie van specifieke onderdelen voor protonenthe​rapie. 

​Knopf: “Met dit project kunnen we gezamenlijk, met de 13 Europese partners, in totaal 15 promovendi aannemen en een trainingsnetwerk opzetten om een nieu​we generatie onderzoekers op te leiden.  Met een dergelijke intensieve samenwerking kunnen we behandelmethode van protonentherapie verder ontwikkelen en automatiseren. Dit kan een grote impact op de radiotherapie hebben.” ​


Het UMCG Protonentherapiecentrum opende in januari 2018 als eerste protonentherapiecentrum in Nederland de deuren. Volwassenen met schedelbasistumoren en hersentumoren komen in aanmerking voor protonentherapie. Ook komen een deel van de patiënten met borstkanker, hoofd-halstumoren, slokdarmkanker en longtumoren in aanmerking voor protonentherapie. Het UMCG behandelt, als het enige centrum in Nederland, kinderen met kanker met protonentherapie, in samenwerking met het Prinses Máxima Centrum. ​


 
Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.