Verhoogd leptinegehalte vergroot risico op ernstige coronaklachten

, door Theone Joostensz
foto: mattthewafflecat via Pixabay

​Veel coronapatiënten die op de Intensive Care belanden, hebben overgewicht. Peter van der Voort, hoofd Intensive Care van het UMCG, doet onderzoek naar de relatie tussen overgewicht en corona. Hij ontdekte dat een verhoogd leptinegehalte in het bloed ervoor lijkt te zorgen dat mensen ernstiger ziek worden van corona. Hij vertelde hier vrijdag 1 mei over in het tv-programma Jinek.  

Leptine wordt gemaakt in je buikvet en staat ook wel bekend als het verzadigingshormoon. Het laat je hersenen weten dat je kunt stoppen met eten als je vol zit: het bekende gevoel dat je voldaan bent. Bij mensen met overgewicht is dit mechanisme ontregeld. Ze maken normaal gesproken meer leptine aan, maar zijn minder gevoelig voor de signalen die het stofje afgeeft.

Van der Voort komt nu met de theorie dat juist dit hormoon een sleutelrol speelt in de ontwikkeling van ernstige coronaklachten bij mensen met overgewicht: “Mensen met overgewicht hebben een hoger leptinegehalte in hun bloed. Dat zorgt voor chronische ontstekingsverschijnselen. Als ze vervolgens besmet raken met het coronavirus, dan komt daar een ontstekingsreactie in de longen bovenop.

“Dat werkt zo: het virus hecht zich aan ACE2-receptoren . Dat zijn eiwitten die zich aan de buitenkant bevinden van onder meer longcellen. Daardoor wordt de balans ACE2-AT2 verstoord, een ander eiwit. Die disbalans veroorzaakt ontsteking in de longen. We zien dit bij iedereen die het virus krijgt.”

Lees meer over het verband tussen het coronavirus en overgewicht

Daarbovenop zorgt het coronavirus voor een toename in de leptineproductie, wat weer extra ontstekingsverschijnselen geeft in de longen. “Een neveneffect van een verhoogde hoeveelheid leptine zijn stollingsproblemen. Bij onze patiënten op de IC zien we ook vaker trombose in de (slag)aderen”, zegt Van der Voort.  

Hoge leptinewaarden

Om aanwijzingen te vinden voor de relatie tussen een hoog leptinegehalte en corona, mat Van der Voort de hoeveelheid leptine bij 31 coronapatiënten op de IC. Acht andere IC-patiënten zonder corona deden dienst als controlegroep.

“Dat zijn betrekkelijk kleine onderzoeksgroepen”, geeft hij toe, “maar je ziet wel dat de gemiddelde leptinewaarden van coronapatiënten een stuk hoger liggen dan bij de controlepatiënten. Veel hoger nog dan we hadden verwacht, zelfs gecorrigeerd voor lichaamsgewicht.”

Om te kijken of zijn hypothese echt klopt, blijft Van der Voort de leptinewaarden bij IC-patiënten meten en controleren. “Verder hebben we ook weefselbiopten genomen van patiënten die zijn overleden aan corona om te kijken of we door middel van kleuringen de processen kunnen aantonen die we in onze hypothese beschrijven.”

Resveratrol

“Vervolgens zijn we gaan kijken hoe we kunnen ingrijpen in dit hele proces”, zegt Van der Voort. “Bestaat er een middel dat het leptinegehalte kan verlagen waardoor patiënten minder ziek worden? Als je hier literatuuronderzoek naar doet, dan komt resveratrol als eerste naar boven.

“Dit is een voedingsmiddel dat van nature in lage concentraties voorkomt in onder meer blauwe druiven, en dus in ook rode wijn. Het is het makkelijkst verkrijgbaar, het minst schadelijk en het meest voor de hand liggend.”
Volgens Van der Voort zou resveratrol, theoretisch, drieledig kunnen werken:

“Resveratrol kan de balans herstellen tussen ACE-2 en AT2 die een belangrijke rol spelen bij het ziekteverloop van corona. Het is daarnaast een ​​​​​​​​​ ​​​​​antioxidant ​​​​ . Dat kan een gunstig effect hebben op de vrijgekomen zuurstofradicalen door de verstoorde balans tussen ACE-2 en AT2. En het kan bovendien de hoeveelheid leptine in je bloed verlagen. Je zou dus met één middel kunnen ingrijpen op drie onderdelen van het hele proces.” 

Snel meters maken

Of het echt werkt, dat weet Van der Voort nog niet. “Daar moeten we eerst goed onderzoek naar doen. Ik adviseer dan ook niemand om nu massaal aan de resveratrol te gaan”, zegt hij.

“De reden waarom ik dit allemaal wel naar buiten breng, is dat ook andere onderzoekers met onze hypothese aan de gang kunnen. Zodat we snel meters kunnen maken met elkaar. Want als wij dit allemaal in ons eentje moeten onderzoeken in het UCMG, dan zijn we zo een paar jaar verder. Laten we hier met een aantal onderzoeksinstituten aan werken en kijken of we snel tot resultaten kunnen komen.”

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.