Weer plezier door een bungeejump

, door Janneke Kruse
foto: Shutterstock
Plezier maken. Dat klinkt leuk, en vooral luchtig. Niet heel wetenschappelijk. Toch kende NWO vandaag maar liefst 1,5 miljoen euro subsidie toe aan Tineke Oldehinkel, hoogleraar Levensloopepidemiologie van Veelvoorkomende Psychiatrische Stoornissen in het UMCG, voor onderzoek naar plezier maken. En vooral naar het onvermogen om plezier te beleven, ook wel anhedonie. Kan een bungeejump helpen in de behandeling?
"Als het niet meer lukt om plezier te beleven, is dat bijzonder akelig. Het is een eenzaam en isolerend gevoel"
“Plezier maken is een belangrijke factor in het welbevinden en geluksgevoel van mensen. Als het niet meer lukt om plezier te beleven, is dat bijzonder akelig. Het is een eenzaam en isolerend gevoel”, aldus Oldehinkel. Toch is er naar het onvermogen om plezier te beleven, anhedonie, nog maar weinig onderzoek gedaan. Anhedonie is wel onderzocht binnen de context van stoornissen als depressie en schizofrenie, maar veel minder als op zichzelf staand fenomeen. Met haar onderzoek wil Oldehinkel dat hiaat opvullen. “Ik wil erachter komen waarom anhedonie ontstaat en bij wie. In de drie onderzoeksprojecten waarvoor ik deze subsidie krijg, worden verschillende aspecten van anhedonie onderzocht.”

Jongere​​n

In het eerste project zal onderzocht worden welke factoren plezierverlies uitlokken bij jonge mensen en welke factoren het ervaren verlies in stand houden. Dit wordt onderzocht in de al bestaande onderzoeksgroep van het langlopende onderzoeksproject TRAILS, waarvan Oldehinkel de onderzoeksleider is. Oldehinkel: “Sinds 2001 volgen we de fysieke, sociale en emotionele ontwikkeling van zo’n 2500 jongeren (toen kinderen, nu jongvolwassenen). De verzamelde data van het TRAILS-onderzoek kunnen we gebruiken om factoren te vinden die invloed hebben op plezierverlies.” 

​Verder wil Oldehinkel zich richten op de verschillende verschijningsvormen van plezierverlies in activiteiten die voorheen wel als plezierig werden ervaren. Dit verlies kan zich op verschillende manieren uiten. Iemand kan plezierverlies ervaren op verschillende terreinen, zoals fysiek, sociaal of intellectueel. Hoe plezier en plezierverlies op die terreinen onderling samenhangen is nog onduidelijk. Ook de aard van het verlies kan variëren; gaat het bijvoorbeeld echt om het onvermogen om plezier te ervaren of meer om gebrek aan motivatie om leuke dingen te doen? In het tweede onderzoeksproject worden al deze verschijningsvormen, hun onderlinge relatie en hun samenhang met andere factoren onderzocht.

Intensieve ​​ervaring

Hoe krijg je het verloren gegane plezier weer terug? Tot op heden worden vaak algemene leefstijl-adviezen gegeven, maar inmiddels is duidelijk dat dit niet volstaan. In het derde project zal Oldehinkel kijken naar nut en effectiviteit van persoonlijke leefstijl-adviezen, opgesteld voor ieder persoon afzonderlijk, op basis van een maand lang nauwgezet observeren.

Mensen die aan plezierverlies lijden, hebben weinig zin om dingen te ondernemen. Daardoor zijn ze maar moeilijk te bewegen tot leefstijl-veranderingen die hun welzijn kunnen bevorderen. Ze zitten gevangen in een vicieuze cirkel. In dit derde project wordt ook onderzocht of een intensieve ervaring, zoals bungeejumping, kan helpen deze cirkel te doorbreken en daarmee de effectiviteit van de leefstijl-adviezen kan vergroten.

“Een bungeejump geeft in menig opzicht een boost en de psychologische of biologische effecten daarvan bieden wellicht een goede aanzet tot verandering. Dat bungeejumping die potentie heeft wordt al lang beweerd, maar is tot op heden nog nooit gedegen onderzocht”, zegt Oldehinkel. “Dit onderzoeksdeel zal uitwijzen wat een dergelijke ‘boost-ervaring’ doet met psychologische en biologische markers van het beloningssysteem, zowel op de korte als langere termijn.”

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.