'Zet de kwaliteit-van-levenbril eens op'

, door Gonda Stallinga
foto: Shutterstock

Wat is voor u gezondheid? Wat zijn de doelen in uw leven? Waar beleeft u plezier aan? Die vragen zouden aan de patiënt gesteld moeten worden voordat een besluit genomen wordt over zorg en behandeling. Maar wie door een medische bril naar de patiënt kijkt, ziet vooral ziekte, medicijnen en ingrepen. De manier waarop we de zorg vergoeden, houdt dit in stand. Zo kunnen we de patiënt nooit echt centraal stellen, zegt Gonda Stallinga, zorgonderzoeker in het UMCG. 

Een mens is meer dan zijn ziekte. Daarom moet de medische bril af en de kwaliteit-van-levenbril op. Alleen dan kunnen we  het bieden van onzinnige en zinloze behandelingen een halt toeroepen​. Echter, artsen en ziekenhuizen krijgen in ons land alleen een vergoeding van de zorgverzekeraar als ze opereren, bestralen of medicijnen voorschrijven. Daarmee stimuleren we medisch handelen. 
Een aangepaste auto van de zorgverzekeraar... Is dat geld over de balk smijten?​
Voor allerlei denkbare ziekten en aandoeningen is onderzocht wat er gemiddeld nodig is aan diagnostiek, consulten, medische ingrepen, medicijnen en verpleegdagen, en daar zijn prijskaartjes aan gehangen. De behandeling van een diabetespatiënt brengt dit in het laatje, een borstkankerpatiënt dat. 


Goed voor de een, slecht voor de ander​

Maar als we de patiënt écht centraal willen stellen, dan moeten we ook de levensdoelen van de patiënt meewegen, en die gaan over meer dingen dan uitsluitend de biomedische aspecten. Dat betekent dat we moeten accepteren dat dezelfde aandoeningen kunnen leiden tot verschillende behandelingen met verschillende prijskaartjes. En dat is goed, want wat de beste behandeling is voor de een, is voor de ander een slechte oplossing. 

Een paar voorbeelden. Een 84-jarige patiënte met een goed behandelbare aandoening als slokdarmkanker krijgt een intensieve behandeling omdat zij graag voor haar kleinkinderen wil zorgen. Een even oude vrouw die ook slokdarmkanker heeft, krijgt geen behandeling omdat het voor haar niet meer hoeft. 

De ene 50-jarige met een kapotte knie krijgt een prothese waarmee hij de marathon kan lopen, de ander een prothese waarmee hij de hond kan uitlaten in het bos. 

De ene patiënt met een spierziekte wordt behandeld tot alle medische mogelijkheden zijn uitgeput, omdat hij beter wil worden. De ander krijgt die behandeling niet, maar wel een aangepaste auto. Zo is hij niet van anderen afhankelijk om boodschappen te doen, voorkomt hij dat hij eenzaam wordt en kan hij zich ook voor anderen nuttig maken. 

Kwaliteit van leven

Een aangepaste auto van de zorgverzekeraar... Is dat geld over de balk smijten? Dat is het niet als we in kaart kunnen brengen en vaststellen wat voor een patiënt kwaliteit van leven is. Een van de instrumenten waarmee dat kan is de International Classification of Functioning, Disability and Health van de World Health Organization. 

Dit is een denkkader en hulpmiddel waarmee de patiënt samen met de arts, maar ook met de verpleegkundige of maatschappelijk werker kan nagaan wat bijdraagt aan zijn welbevinden. Systematisch, gestandaardiseerd en controleerbaar. Daarbij kan het gaan om medische behandelingen, maar ook om welzijn. 

Gezondheid en functioneren als uitgangspunt

De patiënt moet centraal staan in de zorg, daar zijn we het in Nederland over eens. En ook dat de zorg betaalbaar moet blijven. Nu en in de toekomst. Dan is het interessant om te onderzoeken wat een model dat gezondheid en functioneren als uitgangspunt neemt, zoals de International Classification of Functioning, Disability and Health, betekent voor de kosten van zorg en welzijn. Daar zou de overheid in moeten investeren. 

Feit is dat mensen die hun eigen doelen nastreven, plezier hebben in het leven en lekkerder in hun vel zitten en minder een beroep doen op de samenleving, of ze nou een ziekte hebben of niet. 

Gonda Stallinga is zorgonderzoeker in het Universitair Medisch Centrum Groningen en promoveert op 14 oktober op onderzoek naar toepassingsmogelijkheden van de International Classification of Functioning, Disability & Health (ICF). Stallinga vertaalde dit model naar een praktisch instrument, en testte de toepassing bij onder andere verpleegkundig specialisten in opleiding. Deze vonden het een bruikbaar instrument voor besluitvorming in zorg en behandeling waarbij de kwaliteit van leven van de patiënt centraal staat. 

Bekijk op het YouTube-kanaal van het UMCG het filmpje waarin Gonda Stallinga ​​​meer vertelt over haar onderzoek en over de International Classification of Functioning, Disability and Health​.

Pagina delen Sluiten
 (optioneel)
Wat betekent dit?

Dit is een controle om vast te stellen dat u een menselijke bezoeker van deze pagina bent en geen zoekrobot.